25 februari 2021

Veldgids Zeewieren: foto's en beeldredactie


Begin maart verschijnt bij de KNNV Uitgeverij de Veldgids Zeewieren (klik hier voor een inkijkexemplaar). Niet alleen heb ik ook aan deze veldgids weer veel foto's geleverd (85 deze keer; zie een paar voorbeelden in dit bericht), maar heb ik op verzoek van de auteurs - Luna van der Loos, Mart Karremans en Frank Perk - ook de beeldredactie verzorgd. Het was een hele klus, omdat we zowel zeewieren boven als onder water wilden laten zien, vaak met details en regelmatig met microscoopfoto's. Daarbij bleek dat we niet van alle soorten optimale foto's hadden. 

Roodhorentjeswier

Vaak staan er kleine en onherkenbare foto's in veldgidsen/determinatieboeken. Ik wilde dus graag zo groot mogelijke foto's in het boek hebben; dat uitgangspunt werd gelukkig gedeeld door de drie auteurs. Daarom heb ik van alle soorten zeewieren voorbeeldpagina's gemaakt, zodat wij zelf bepaalden welke foto waar moest komen en hoe groot of klein. Naast beeldredacteur en vormgever ben ik ook beeldbewerker geweest, om er voor te zorgen dat de foto's in de meest optimale vorm worden weergegeven. Mijn vader, Ben Otten zou het bij leven prachtig hebben gevonden dat ik zo actief met zeewieren - zijn grote liefde - bezig ben geweest!

Wakame onder water

Wakame bij laag water

Voor zeewieren bestaat onterecht weinig belangstelling. Niet alleen is het de bron van bijna al het zeeleven, maar ze zijn vaak heel mooi om te zien en interessant om te bestuderen (en te eten!). De onderwaterwouden met grote bruinwieren (Laminaria-soorten, vaak kelp genoemd) vormden voor mij zelfs de aanleiding om te gaan duiken: ik wilde graag eens - net als je zeehonden dat in films ziet doen - in zo'n onderwater(kelp)woud zwemmen. Net als in een 'gewoon' bos moet je de paden en open plekken zoeken. Het is prachtig om onderdeel van zo'n bos te zijn!  

Rose kalkkorstwier op alikruiken

Objectief ben ik natuurlijk niet, maar ik vind het qua beeldmateriaal het mooiste en meest complete wierenboek dat er (internationaal) is. Juist doordat wij veel wieren boven en onder water laten zien, is het voor zowel strandjutters boven water als duikers en snorkelaars onder water heel praktisch. Veel soorten zullen ze nu door plaatjes kijken al herkennen. 

Het boek is te koop bij Stichting ANEMOON (klik HIER) en in de reguliere boekhandel. 

Groefwier

24 januari 2021

Veldgids Schelpen

Hoewel de nieuwe Veldgids Schelpen van Rykel de Bruyne al een paar maanden te koop is, heb ik nog niet gemeld dat ook in dat boek weer een groot aantal foto's van mijn hand is opgenomen. 

In het boek worden 320 soorten zeeschelpen en weekdieren uit het Nederlandse Noordzeegebied beschreven. Het is de meest complete determinatiegids over schelpen die op dit moment beschikbaar is. In veel gevallen is niet alleen de (lege) schelp gefotografeerd, maar - en zo zie ik het graag - ook het nog levende dier. 


Polycera quadrilineata - Harlekijnslak

Het merendeel van de meer dan 40 foto's van mijn hand, bestaat uit zeenaaktslakken. In het algemeen zijn dat bijzonder mooie dieren; veel mensen hebben geen idee dat die in Nederlandse wateren te zien zijn! Zie de foto's in dit bericht die ook in het boek te zien zijn. Soms is het even wennen, want in plaats van de door mij gebruikte zwarte achtergrond, zijn de meeste naaktslakken in het boek nu op een lichtpaarse achtergrond te zien. 

Het boek is o.a. te koop bij KNNV Uitgeverij (klik hier). Wat mij betreft een absolute aanrader! 


Facelina bostoniensis - Brede ringsprietslak

Fjordia lineata - Witgestreepte waaierslak

1 oktober 2020

Lezing voor 43 Belgische duikers over de zeeanemonen van Nederland


Afgelopen zondag gaf ik een lezing over zeeanemonen aan een groep van 43 Belgische duikers in Stavenisse. Ik deed dat op uitnodiging van de Biologische Commissie van NELOS, het Belgische equivalent van de Nederlandse Onderwatersport Bond. 

In de lezing van 1,5 uur kwamen nagenoeg alle soorten zeeanemonen van Nederland aan bod en vertelde ik over voedsel, voortplanting en roofvijanden.

Eén van de soorten waarover ik vertelde, was de Zeedahlia (Urtina felina), de grootste zeeanemoon van ons kustgebied. Prachtige, opvallende dieren; een favoriet van veel duikers.

Het was gelukkig een hele ruime zaal en de stoelen waren keurig door de zaalbeheerder van elkaar gezet. En de toehoorders waren braaf met de mondkapjes. Ik ben benieuwd of ik over een paar jaar nog snap waarom dat belangrijk was!

Na de lezing ging de groep, ondanks de harde wind, nog duiken. Ik hoop dat ze veel en bijzondere zeeanemonen hebben gezien!


Een andere soort waarover ik vertelde, was Dodemansduim (Alcyonium digitatum). Een soort die sterk verwant is aan zeeanemonen. Het is het enige zachte koraal in Nederlandse wateren. Ze worden in de Oosterschelde nog maar amper gezien. Zeer waarschijnlijk komt dat doordat het Oosterscheldewater te warm wordt in de zomer als gevolg van klimaatopwarming.

14 mei 2020

Vissen in Zeeland


Het komt niet dagelijks voor dat er in een publicatie maar liefst 53 foto's van mij staan. Dus met enige trots meld ik het verschijnen van het boek 'Vissen in Zeeland'. In het boek worden 177 soorten beschreven. Per pagina wordt van een soort kort maar krachtig het volgende beschreven: uiterlijk en determinatie, leefwijze en voedsel, verspreiding en trend en visserij, bedreigingen en bescherming. Daarnaast zijn steeds twee mooie foto's opgenomen en een verspreidingskaartje. De redactie heeft geprobeerd om van alle soorten foto's te verkrijgen van de dieren in het wild, dus niet van vissen 'op het droge'. Dat bleek nog niet zo makkelijk en het verbaast mij als duiker en stenenkeerder niets: ik kom in Zeeland eigenlijk maar weinig vissen tegen. Maar dat drukt de pret niet: ik heb nu weer tientallen soorten op mijn verlanglijst staan om onder water tegen te komen!


Mul (Mullus surmuletus), gefotografeerd bij Triëst, Italië.

Het boek - harde kaft, 303 pagina's, prima drukwerk - is uitgegeven door Stichting Het Zeeuws Landschap. Die hebben eerder al een geweldig, soortgelijk boek over krabben, kreeften e.d. uitgegeven. Het boek is spotgoedkoop: voor € 24,40 inclusief verzendkosten is het te verkrijgen bij Het Zeeuws Landschap. Klik HIER. Van harte aanbevolen!

Hierbij - op groter formaat - nog een paar foto's van mij die in het boekje zijn opgenomen. Overigens is de foto van de Snotolf op de kaft - ere wie ere toekomt - van collega fotograaf Janny Bosman.

Hondshaai (Scyliorhinus canicula), gefotografeerd bij Ballachulish, Schotland. 

Zeebaars (Dicentrarchus labrax), gefotografeerd bij de Zeelandbrug, Oosterschelde.

30 april 2020

Wandeling door het Groene Hart


Met het boekje 'De groenste wandelingen in de Randstad' van Loek Heskes in de hand ben ik met mijn vrouw een wandeling gaan maken bij Driebruggen. Hier een kleine fotografische impressie van dit prachtige polder- en plassengebied. 



Uitzicht vanuit een kijktoren (boven). Het koolzaad gaf veel kleur aan het landschap. Vanuit diezelfde kijktoren heb je prachtig zicht op een leuk kunstwerk met aalscholvers (onder).





We zagen aardig wat grutto's. Een voor Nederland iconische soort die het slecht doet. Er zijn overigens veel vogels te zien. We telden uiteindelijk 21 soorten, zonder daar specifiek op te hebben gelet.



Nog zo'n icoon van het oerhollandse landschap: de knotwilg. Onder een bijzonder exemplaar met bomen die in de boom zijn gegroeid. Of zijn het opschot takken die in de stam zijn vergroeid?



Fraaie korstmossen geven de stam een mooi patroon.




Hoewel allemaal cultuurlandschap - Nederland kent geen oerbos meer - oogt het natuurlijk.

Geluid is niet in beeld vast te leggen, maar als dat had gekund, had ik zeker het gezoem van alle insecten vastgelegd. Het was lang geleden dat we zoveel insecten hoorden zoemen!


Karpers lieten zich bewonderen.



De fuut (boven) en spreeuw (onder): doodgewoon prachtig.